سیستم فراخوانی آسانسور یا همان سیستم سرویس دهی آسانسور یا سیستم احضار آسانسور در واقع میتوان گفت نحوه ی عملکرد و چگونگی سرویس دهی یک آسانسور به مسافر یا مسافرانی که آن را احضار کرده اند می باشد .

سیستم احضار آسانسور

• سیستم کلکتیو داون ( down collective : جمع کن رو به پایین )
• سیستم کلکتیو آپ (up collective : جمع کن رو به بالا )
• فول کلکتیو ( full collective : جمع کن دو طرفه )
• کلکتیو سلکتیو ( collective selective : جمع کن انتخابی )
• پوش باتن ( push botton )
• آسانسور گروهی

انتخاب درست سیستم سرویس دهی آسانسور از زمان طراحی ساختمان تا طراحی آسانسور اگر درست و کارشناسانه با توجه به کاربری و حجم ترافیکی ساختمان ها باشد ، بدون شک به تردد ها کمک می کند و همچنین صرفه جویی زیادی در زمان پاسخدهی و سرویس به کاربر ایجاد می کند .

ولی چنانچه سیستم فراخوانی آسانسور به درستی طراحی و اجرا نشود ، احتمال بالایی برای خطا در سبک پاسخ دهی ، سرویس دهی و زمان آن بوجود می آید که در ادامه توضیحات بیشتری را ارائه می کنیم .

1-سیستم کلکتیو آپ ( up collective )

معمولا انتخاب شیوه و نوعی سیستم سرویس دهی آسانسوردر آسانسور هایی که در پروژه هایی که حالت زیر زمینی دارند یا بیشتر طبقات مورد نظر در زیر زمین اجرا شده است مثلا 20 طبقه یا 10 طبقه زیر زمین دارد ، مثل پروژه های مترو یا پروژه های امنیتی یا پروژه های پارکینگی ، از سیستم سرویس سرویس دهی جمع کن رو به بالا یا همان up collective استفاده میشود .

در واقع سیستم up collective یا همان جمع کن رو بالا به طور خلاصه به سیستم احضار آسانسور گفته میشود که مثلا کابین آسانسور از طبقه ی  منفی 8 به سمت همکف میرود ، در عین بالا رفتن و رسیدن به طبقه ی همکف ، جدا از اینکه مسافران داخل کابین میتوانند انتخاب طبقات را داشته باشند ، شستی هایی که بین طبقه ی منفی 7 تا همکف وجود دارد به ترتیب جواب میدهد .

این یک مثال ساده بود ، ولی اگر بیاییم در مورد این سیستم به صورت کتابی صحبت کنیم ( همیشه در مجموعه وست لیفت سعی کرده ایم بیشترین اطلاعات را با زبان عامیانه و مثال های خودمانی توضیح دهیم ) ، باید بگوییم جدا از مسافران داخل کابین که میتوانند طبقات را انتخاب کنند ( شستی داخب کابین به ترتیب پاسه اداه میشود مثلا طبقه منفی 5 و منفی 3 به ترتیب سرویس دهی میشوند ) ، طبقات پیش رو که حرکت کابین به سمت بالا و به سمت آنهاست و از طریق شستی طبقات انتخاب شده اند و اسانسور احضار شده است ، به ترتیب پاسخ داده میشود .

2-سیستم کلکتیو داون ( down collective )

یکی دیگر از سیستم های کابرد دار که در پروژه های دیده میشود سیستم احضار آسانسور به صورت down collective یا همان جمع کن به سمت پایین است .

معمولا از این سیستم برای پروژه هایی که مسکونی یا پروژه هایی که تردد مسافرین خیلی خیلی بین طبقات کم هست ولی بیشتر انها به یک مقصد مشخص که به سمت پایین ساختمان معمولا همکف یا پارکینگ است ، استفاده میشود .

مثلا شما یک ساختمان 8 طبقه روی زمین را در نظر بگیرید ، این ساختمان وقتی مسکونی باشد و تردد افراد مثلا از طبقه ی 8 و 7 و ساکنین دیگر طبقه به یک مقصد مشخص مثل همکف باشد ، از سیستم فراخوان آسانسور از نوع جمع کن رو پایین یا down collective استفاده میشود .

نحوه ی عملکرد این سیستم به این سبک است که اسانسور از بالاترین طبقه به سمت پایین که می آید جدا از اینکه به ترتیب انتخاب شده از شستی داخل کابین ( مثلا به ترتیب ، طبقه ی 4 و 2 و همکف سرویس دهی می شوند ) .

همچنین در کنار این موضوع ، طبقاتی که از شستی های بیرون آسانسور برایشان احضار شده است ( مثلا طبقه ی 5 و 3 ) به ترتیب پاسخ داده میشود .

مثالی که باید در مورد این سبک از سیستم فراخوانی آسانسور بزنیم اینه مثلا اینطور است مسافر داخل کابین طبقه ی 3 را انتخاب کرده و آسانسور در طبقه 8 به سمت طبقه ی 3 در حال حرکت است ، در این زمان اسانسور در طبقه ی 4 احضار میشود توسط مسافر در طبقه ی 4 ، طبق اولولیت در این سیستم ، طبقه ی 4 در اولیت است و سپس طبقه 3 .

3-سیستم فول کلکتیو ( full collective )

سیستم فول کلکتیو ( full collective ) یا جمع کن دو طرفه جزو سیستم فراخوانی آسانسور یا همان سیستم نوبت دهی آسانسور است که بیشتر برای پروژه هایی که تردد مسافران بین طبقات بیشتر است ، این یعنی مثلا مسافر از طبقه 4 تا 7 یا طبقات ، تردد بیشتری دارد . معمولا برای پروژه های پر ترافیک مثل پروژه های هتلی یا ساختان های دولتی یا تجاری که افراد مثلا برای انجام کار یا خریدشان بین طبقات جا به جا می شوند ، از این سیستم استفاده میشود .

سیستم فراخوانی آسانسور فول کلکتیو یا full collective (جمع کن دو طرفه : اسمش با خودشه یعنی هم احضار های بالا و هم احضار های رو به پایین پردازش و به ترتیب و اصول پاسخ میده ) ، را با یک مثال برایتان شفاف می کنیم ، فکر کنید :

شما مثلا فرض کن کابین آسانسور طبقه ی اول است ، مسافر وارد میشود و طبقه 7 را انتخاب میکند ، اسانسور شروع به حرکت می کند ، همزمان در طبقه ی 6 در خواست احضار از شستی طبقه داده میشود و در همین لحظه در طبقه ی همکف نیز احضار صورت می گیرد ، آسانسور ابتدا به طبقه 6 سپس 7 و سپس به سمت پایین می اید و به سمت همکف احضار میشود .

این مثال ثابت میکند در سیستم جمع کن دو طرفه که به فول کلکتیو نیز معروف است ، یعنی همه ی درخواست و احضار ها پردازش میشود ، مثلا وقتی اسانسور به سمت پایین است درخواست های پایین را چه از درون کابین چه از طریق شستی های طبقات ، به ترتیب سرویس دهی میشود وهمزمان پس از اتمام آنها ، درخواست های رو به بالا هم به ترتیب پاسخ داده میشود.

در واقع خلاصه اش میشه بگیم مسیر یکه کابین میره ، طبق اولویت های که در مسیرش هست ، حرکت می کنه .

4-سیستم کلکتیو سلکتیو ( collective selective )

تا الان شده در طبقات مختلف بودید و درب آسانسور هر شستی احضار کننده ی کابین داری دو فلش یکی رو به پایین و دیگری رو به بالا را ببنید و سوال کنید از خودتان قضیه این چیه ؟

دقیقا این قضیه مربوط به سیستم فراخوان آسانسور از نوع کلکتیو سلکتیو یا همان جمع کن انتخابی است با یک مثال کارکرد و سرویس دهی این چنین آسانسور ها را برایتان شرح می دهیم .

مثلا فرض کنید شما در طبقه ی سوم هستید و میخواهید به طبقه ی چهارم بروید ، طبق معمول جلوی درب طبقه می ایستید و شستی احضار کننده را مشاهده می کنید ، ای شستی یک فلش رو به بالا و یک فلش رو به پایین دارد ، از آنجایی که شما رو به بالا میخواهید بروید ، فلش بالا را انتخاب می کنید.

در همین حین اگر اسانسور مثلا مسیرش به سمت بالا باشد و کابین همزمان با احضار شما در حال حرکت به سمت طبقات فوقانی باشد ، شما را در اولویت قرار می دهد ولی اگر کابین مثلا طبقه 5 باشد و به سمت همکف در حال حرکت باشد و شما درخواست رو به بالا داشته باشید ، بدون شک آن در حافظه سیو می کند و پس از اینکه حرکت رو به پایینش تمام شد ، به ترتیب درخواست های رو به بالا را پاسخ می دهد .

این سیستم نیز در بیمارستان ها و هتل های بزرگی که تردد افراد بالاست دیده میشود و هم در سرویس دهی و هم در صرفه در جویی در زمان سرویس دهی ، بسیار قابل اعتماد و مناسب است .

فرق سیستم کلکتیو سلکتیو با سیستم فول کلکتیو

فرق سیستم سرویس دهی آسانسور یا همان سیستم فرخوان آسانسور از نوع کلکتیو سلکتیو با فول کلکتیو این است که مدل دوم ، صرفا با توجه به مسیر حرکت پاسخ میداد ولی کلکتیو سلکتیو به این موضوع وابسته نیست و با توجه به درخواست مسافر های بیرون و با توجه به مسیری که دارد ، انتخاب و سرویس دهیمی کند .

 ببنید شما وقتی از فول کلکتیو توی سیستم فراخوان آسانسورتون استفاده می کنید ، مثلا مسیر حرکت رو به طبقات بالایی هستش ، طی این مدت هم افرادی که در بالا هستند درخواست احضار دارند ، طبق اونا به ترتیب درخواست ها عمل میشود .

ولی توی سلکتیو کلکتیو این طور نیست ، حرکتش انتخابی هست ، مثلا مسافر درخواست رو پایین داره ولی اسانسور رو به بالا همزمان در حال حرکته ، در این صورت ، اولویت با حرکات بالا و درخواست های مربوط به بالا هست ، و سپس پایین.

5-سیستم پوش باتن ( push botton )

پوش باتن ( push botton ) در معنای لغوی یعنی دکمه فشار ولی در سیستم سرویس دهی آسانسور ، سیستم پوش باتن یعنی اینکه اگر چنانچه کاربر یا مسافری از یک طبقه یا اینکه از داخل کابین ، طبقه ای را انتخاب کند ، هیچ درخواست دیگری قابل تامن و اجرا نیست تا زمانی که این درخواست اولیه اجرا شود .

مثالش رو اینطور میزنم ، مثلا شما یک کارخانه دارید  ، مواد یا بار را از طبقه ی همکف به طبقه 3 میخواهید حمل کنید ، وقتی که مسافر همراه بار ، در داخل کابین طبقه ی 3 را انتخاب کند ، هیچ شستی دیگری چه بیرونی چه درونی کار نمی کند و درخواست اجرا می کند تا زمانی این درخواست اجرا شود .

به همین ترتیب در این سیستم فراخوانی آسانسور ، اگر مثلا در طبقه ی 2 توسط کاربر دیگری احضار شود ، تا زمانی که به طبقه 3 طبق آن درخواست قبلی نرسیده باشد و به این درخواست پاسخ نمی دهد. معمولا برای پروژه های صنعتی و باربر که تا زمن رسیدن بار به مقصد هیچ درخواست اجرا نشود و بدون معطلی این حرکت انجام شود ، بهترین گزینه است.

6-آسانسور گروهی

ما توی بحث پروژه هایی که به خاطر مساحت ، تردد بالا ، تعداد ساکنین یا مراجعه کنندگان و همچننی تعداد طبقات ، معمولا آسانسور های گروهی را در بحث سیستم سرویس دهی آسانسور انتخاب می کنند ، که این سیستم ممکن دوبلکس یعنی دوتایی ، سه تایی یا…. باشد .

ما اینجا در بحث آسانسور های گروهی صرفا آسانسور دوبلکس را توضیح میدهیم که در خیلی از پروژه از این سیستم فول جمع کننده یا همان فول کلکتیو معمولا استفاده شده و شما ممکنه حتی در پروژه اجرایی خودتان بخواهید از آن بهره ببرید.

توی آسانسور های دوبلکسی ، یکیشون رو میتونیم بگیم آزاد  ( free -slave ) و دیگری خانه یا مستر ( home – master )، آسانسور اول را اگر A بنامیم و دیگری را B بنامیم وضعیت به شکل پایین است :

در سیستم احضار آسانسور به صورت گروهی ، آسانسور A در طبقات مختلف سرویس دهی خود را با توجه به درخواست ها انجام می دهد و آسانسور B که در طبقه خاص مثل همکف مستقر شده است ، به صورت یک پشتیبان کارکرد دارد .

مثال دو حالت است :

1-آسانسور A در حال سرویس رسانی مثلا در طبقه 5 به سمت 3 است ، در این زمان طبقه 6 توسط کاربری که در آن طبقه است احضار میشود ، برای تسریع در سرویس دهی ، آسانسور پشتیبان به نام B ، به سمت آن طبقه حرکت می کند و سرویس دهی را انجام میدهد ، در این حالت به هیچ عنوان آسانسور A به سمت آن تغییر حرکت نمیدهد .

2- اسانسور A مسافرانی که در طبقات 4 و 7 و 13 ، کابین را احضار کرده اند در حال سرویس دهی به ترتیب به آنها ، است ، فرض کن کابین این اسانسور در طبقه ی 4 است و همزمان در طبقه ی 3 و 5 احضار میشود ، با توجه به سیستم سرویس دهی آسانسور ، پس از 4 ؛ طبقه ی 5 در اولویت است ولی طبقه ی 3 را آسانسور home یا همان آسانسور B پاسخ میدهد.

همچنین در آسانسور های دوبلکسی که نوعی سیستم احضار آسانسور است مزیتی که دارند برعکس اسانسور های زوج یا فرد که در مقاله ی قبلی توضیح دادیم ، اگر یکی از آنها خراب شود یا مشکل حادی که چندین روز یا هفته باعث از دسترس خارج شدنش شود ، بدون شک ، اسانسور دیگری میتواند به تمام طبقات سرویس دهی کند که معمولا سرویس دهی آسانسور در چنین زمان هایی