در این مقاله قصد داریم که به توضیح انواع مدل و ساختار سیم بکسل آسانسور بپردازیم ، در واقع قصد ما معرفی استاندارد های لازم برای یک سیم بکسل است که از ساختار هسته و انواع و کاربرد های آن شروع می کنیم و محاسبات و استاندارد های آنها را بیان می کنیم.

انواع سیم بکسل آسانسور

همه میدونیم که سیم بکسل هایی که برای آسانسور استفاده میشن برای نگهداری و اویزان کردن کابین و وزنه های تعادل است ولی این همه ی ماجرا نیست چرا که در واقع ساختار سیم بکسل آسانسور ، یک ساختار مذور است ، در واقع اگر تصور کنید متوجه می شوید که رشته ها که برخی افراد می گویند دسته سیم ها ، در دور و بر سیم مرکزی پیچیده میشن و جمعی از اون ها دور یه محور مرکزی با مغز فیبری یا فولادی که در ادامه ی همین مقاله توضیح میدیم ، می چرخند.

جنس هر کدم از این سیم هایی که دور محور مرکزی در ساختار سیم بکسل آسانسور و انواع اون می پرخه ، عملا نوعی فولاده که به روش کوره الکتریکی یا روش هایی شبیه به همین تولید می شود.

هسته سیم بکسل آسانسور

در واقع ما قصدمان این است که در این مقالع جامع کار کنیم در مورد ساختار سیم بکسل آسانسور ، بنابراین باید بدانید که سیم بکسل ها دو دسته هسته دارن ( اون هسته مرکزیه که گفتیم ) ، اولیش هسته فیبریه و دومیش هسته ی فولادی که توضیحشون می دیم.

1- هسته فیبری

توی ساختار سیم بکسل آسانسور هایی که هسته فیبری یا همون هسته F.C هستند ، این هسته خودش هم به دو دسته تقسیم میشه :

• فیبر طبیعی بهش میگن NFC : عموما کنفی و همچنین قابلیت روانکاری بهتری هم داره ، توی آسانسور ها متداول ترین نوعش اینه که مغز کنفی از نوع سیسال ( SISAL ) استفاده بشه به خاطر مقاومت بالا . راه تشخیص اینه که این مغزی در واقع رنگ حالت قهوه ای داره .
• فیبر مصنوعی بهش میگن SFC : یه مغزی مصنوعی هستش از جنس های پلی پروپیلن و پلی آرامین که این هم نرمی و الاستیسه خودش رو داره ، توی انواع ساختار و انواع مدل سیم بکسل آسانسور ، به نسبت هسته طبیعی ، روانکاریش یه کمی دشوار تره ولی در قابلش نکته ی مثبتی که داره اینه که هسته ی مرکزی از نوع فیبر مصنوعی در مقابل طبیعی عملا پایداری بیشتری رو از خودشون نشون دادن و مقاومتش بیشتره.

تصویر پایین در رابطه با ساختار سیم بکسل اسانسور از نوع هسته فیبری است که هر دو عکس نشان دهنده ی آن است

2- هسته فولادی

هسته ی فولادی یا همون هسته ی IWRC در واقع توی ساختار انواع سیم بکسل آسانسور یه خوبی که داره اینه که مساحت بیشتری از مغز فلزی هستش و عملا نتیجه ی مثبت اون اینه که توی سطح مقطع ، تنش ها کاهش پیدا می کنن اگر بیایم چند ویژگی از اونا اسم ببریم باید بگیم :

1. در شرایط یکسان انبساط کمتری نسبت به مغز کنفی ها دارن
2. قیمت آنها همیشه بالا تر است
3. میزان کشیدگی آنها در طول واحد کمتر است
4. در آسانسور های پر سرعت استفاده می شوند
5. از لحاظ وزنی هم به سنگین تر از مغز کنفی اند

ساختار رشته سیم بکسل آسانسور

ما توی بحث ساختار سیم بکسل آسانسور ، ساختار رشته های اون هم داریم که کلا دو دسته هستند ، در واقع این رشته ها هستند که دور هم یه رشته ی بزرگ تر را بوجود میارند و در واقع چند رشته سیم بزرگ حول محور مرکزی با توجه به چیدمانشون یه رشته ی اصلی سیم بکسل را تشکیل می دهند.

1- مدل سیل ( S)

اول از اینکه اگر میخواهید به شناخت سیم بکسل آسانسور و ساختار اون بپردازید باید اصلاحات اون را هم یاد بگید مثلا مدل سیل را به اشتباه نخوانید بلکه انگلیسی آن SEALE است ، می تونیم بگیم که توی این دنیایی که هستیم و هر چی سیم بکسل می بینیم اکثرشون از این نوع ساختار بهره مند هستند و در این متداوله.

حالا به نظر شما دلیل اینکه متداوله چیه ؟ خیلی ساده بگم ، یه سیم بکسل رو توی ذهنتون تشبیه کنید که از ساختار رشته مانند بیرونی و یه ساختار درونی که شامل هسته اش هم هست ، تشکیل شده ، وقتی که سطح یعنی سیم های بیرونی و سطحی یه سیم بکسل آسانسور درشت تر باشه ، عملا طبیعیه که ساییدگی و خرابیش هم بر اثر اصحکاک و موارد دیگه ، به حداقل میرسه.

به خاطر همین نکته ی مثبتی که داره توی اکثر پروژه هایی که میبینیم استفاده شده ، البته ترجیح بر اینه که به دلیل ساختار خاصش برای آسانسور های ظرفیت جا به جایی متوسط و معقول و سرعت تقریبا پایینی دارند استفاده بشه.

2- مدل وارینگتون

در واقع توی شناخت سیم بکسل آسانسور مدل ورینگتون یا وارینگتون هم میگن ولی اولیش درست تره ، را با علامت W نشون میدن ، حالا چه زمانی و در کجا و کدوم آسانسور ها استفاده میشن ؟ خیلی ساده است ، ببنید وقتی که بحث مقاومت بالاتر نیاز باشه از اینا استفاده میشه که تقریبا بین یک پنجم تا دو پنجم مقاومتش از مدل قبلی که گفتیم بیشتر هستش.

حالا به نظرتون فرقش توی ساختار با مدل سیل چیه؟ ببنید مدل سیل گفتیم که سطحش رو یه سری سیم های درشت هیلکل تر هست ولی این مدل سیم های سطحیش ، تعدادشون بیشتره ولی نازک تر هستن و وقتی که آسانسور های سرعت بالا با نوع شیار U که در مقاله زاویه شیار فلکه آسانسور توضیح دادیم در کنار بحث خستگی سیم بکسل مطرح باشد ، عملا از این مدل استفاده میشه.

سیم بکسل ایده آل آسانسور

حالا که همگی داریم در مورد شناخت ساختار سیم بکسل آسانسور صحبت می کنیم ، به نظر باید در مورد سیم بکسل ایده آل انواع آسانسور هم یک توضیح جامعی بدیم ، بحثمون رو اینطور شروع می کنیم ، یه چیزی خدمتتون بگم ؛ ما کلا همیشه میگیم مقاومت و کشانی بودن یعنی همون تساهل پذیری باید در بالاترین مرتبه باشه ولی توی دنیای واقعی واقع نمیشه این دو تا آپشن رو یه سیم بکسل با هم داشته باشه.

برای همین میگیم که سیم بکسل ایده آسانسور در واقع سیم بکسی هستش که با اینکه روی فلکه ها قرار میگره و به خاطر وزنی که داره تحمل می کنه دچار کشسانی میشه ولی در قبالش ، باید حتما حتما دچار این نشه که رشته های تشکیل دهنده اش ، پاره بشن یا از هم جدا بشن حالا برای اینکه این طور اتفاقی نیوفته باید دو اقدام رو انجام بدیم :

1. تک سیم های تشکیل دهنده باید دارای قطر بالاتر باشند که نتیجه ی اون میشه به مقاومتش رو در برابر تنش های کششی زیاد میکنه
2. برای اینکه تنش خستگی سیم بکسی را تحمل کنن باید کشش نیان.

برای اینکه به یه ساختار مناسب برسیم ، باید علاوه بر مناسب بودن ، قیمت و بهای تمام شده اش هم برای تولید ساختار انواع سیم بکسل آسانسور هم مناسب در بیاد.

رابطه ی قوانین استانداردی و تعداد سیم بکسل و سایز آنها

شما باید بدانید که یه سری قوانین هستن که شرکت های آسانسوری تابع اونها باید باشن جدا از انواع مدل سیم بکسل آسانسور باید در بحث طراحی همگی پیرو قوانین وضع شده در استاندارد EN81 باشیم. که می گوید :

1. آسانسور هایی با دو سیم بکسل » حداقل 16
2. آسانسور هایی با 3 سیم بکسل یا بیشتر » حداقل 12

و در نهایت می گوید ضریب ایمنی اونا بین دوازده تا بیست متغییر هستش.

اسم گذاری آنها و قطر آنها

یکسری اصلاحات را شما ممکنه بشونید و ما اینجاییم که کلا قضیهشون را براتون شرح بدیم .

سیم بکسل تک کششی : خیلی ساده است ، ما می گیم اگر سیم هایی که یه سیم بکسل رو میسازن ، مقاومتشون یکی باشه و برابر باشه اسمش میشه به این و انگلیسیش هم میشه به single TENSILE .

سیم بکسل کشش دو گاه ( DUAL TENSILE ) : می پرسید این قضیه اش چیه ؟ ببین توی ساختار سیم بکسل آسانسور گفتیم که یه چند سیم بیرونی داریم چند سیم داخلی ، وقتی که مقوامت بیرونی ها با هم برابره ولی از درونی ها کمتره این اسم رو بهشون میدن.

قطر اسمی آنها

ببنید وقتی که پای شناخت سیم بکسل آسانسور باشه ، شما باید بدونید که قطر هر سیم بکسل توسط خود شرکت سازنده بیان میشه و مثلا توی استاندارد BS کشور انگلستان قطر نامی رو مصلا میگن هشت میلی متر ولی توی آمریکا شمالی حداقل قطر سیم های خارجی تشکیل دهنده رو 0.61 میلی متر بیان می کنن.

در واقع امروزه از سایز های پایین بیشترین استفاده میشود :

• سایز 8
• سایز 10
• سایز 11
• سایز 13
• سایز 15
• سایز 16
• سایز 19
• سایز 22

یکی از سوالاتی که همیشه در ذهن برخی ها ممکنه پیش بیاد اینه که قطر واقعی سیم بکسل رو چطور و چه زمانی میگیرند؟ در واقع اصولش اینه که اندازه گیری زمانی باشه که سیم بکسل 10 از 100 درصد تحت فشار بار حد گسیختگی باشه . در ضمن اینه هم در نظر داشته باشید که معمولا بعد از 7 روز که سیم بکسل ها کار کردن و آسانسور در حال حرکت و راه اندازی بود ، افزایش طولی تقریبا 0.5 از 100 درصد خواهیم داشت.

طول تاب سیم بکسل

ما توی ساختار سیم بکسل آسانسور یه چیزی داریم به نام طول تاب که اسم انگلیسیش میشه LAY LENGTH حالا قضیه اش چیه؟ ببنید شما یه دسته سیم از سیم بکسل ها را در نظر بگیرید ، اون تابیدگی یکسانی که دارند بهش میگن طول تاب و توی محور طولی هستش و اندازه گیری میشه .

حالا این طول تاب سیم بکسل تعریف کتابی و علمیش میشه که دو حالته :

1. یک سیم در یک دسته سیم
2. یا اینکه یک دسته سیم در یک سیم بکسل

دو مورد بالا یکیشون اتفاق میوفته بلاخره و یک دور کامل حول محور اون رو میزنه و مقداری که داره چیزی خدود  5  تا 6 – 6.5 برابر قطر سیم بکس هستش . حالا یه چیزی که جالت تره و باید در شناخت سیم بکسل ها آن را یاد بگیرید این است که تاب ها دو مدل هستند ، مدل اول اون ها تاب های معمولی یا همون منظم هستش و دسته ی دوم تاب های هم جهت هستند که هر کدام را توضیح کامل می دهیم.

1-تاب معمولی یا منظم

در این مدل جهت تاب سیم های بیرونی توی هر دسته ای که وجود داره دقیقا خلاف جهت تاب دسته سیم ها توی سیم بکسل هستش.

مزایا این سیم بکسل با توجه به ساختار خاصش :

1. آسان بودن کار کردن با آن و نصب ساده و بی دردسرش
2. تمایل آن به شدت پایین تر است که بخواهد سیم هایش باز شود از همدیگه.
3. توی اکثر پروژه ها این مدل استفاده میشه

2- سیم بکسل با تاب هم جهت

در این مدل سیم بکسل ها جهت تاب یکسان و هم جهت هستش با جهت تاب سیم های بیرونی همچنین  محور طولی یعنی راستای سیم های بیرونی نسبت به محور سیم بکسل حالت مورب دارد و به خاطر ساختار سیم بکسل اون که سیم ها موازی محور سیم بکسل هستن و بهشون میگن هم جهت.

از مزایا و نکات مثبت آن میتوانیم به موار زیر اشاره کنیم :

1. سطح تماس یا همون اصطحکاک بالاتر
2. طول عمر بالا
3. فشار حداقلی بین سیم های تشکیل دهنده

عیوب و نقص های سیم بکسل با تاب هم جهت :

1. زیر بار و وزن خودشان ذاتشون جوریه که دوست دارن سیم هاشون از هم باز بشن
2. فشاری که توزیع میشه بینشون عملا یکسان نیست

توضیحات بیشتر

همانطور که ذکر کردیم قصد ما در اینجا ، آشنایی با سیم بکسل آسانسور است بنابراین از هیچ موضوعی قطعا دریغ نمی کنیم و پاسخ گوی شما هستیم در قسمت نظرات اگر سوالی داشته باشید . معمولا سیم بکسل هایی که توی صنعت می بنید ، اگر به ساختارشون دقت کنید ، یه چیزی حالت تاب به سمت راست توی اونها مشاهده می کنید یعنی اگر نگاه به تابشون کنید به راست حالت پیچیدگی دارن.

ببنید یه چیزی داریم توی اصطلاحاتی که در صنعت هست ، به نام تنش سیم بکسل موقعی که تولید میشه ، برای اینکه این موضوع کمتر بشه ، پیش شکل توی کارخونه ها تولید میشه ، قضیه اش هم اینه که اول سیم ها و در مرحله ی دوم دسته سیم ها به صورت مارپیچ غایی که در ساختمان تشکیل دهنده ی سیم بکسل ها خواهند داشت ، در میان و تویلد میشن. که این روش یه سری نکات مثبت هم داره که برابر :

1. تنششون کمتره چرا که بار روی هر سیمی ازش به صورت متعادل تقسیم میشه و وارد میشه بهش
2. مثل سیم بکسل های معمولی ، قطعا تمایل اون خیلی خلی کم شده به از بهم باز شدن و رشته رشته شدن.
3. اگر بین سیم های سطحی ، یک سیم پاره بشه ، با اینکه راست و جدا میشه و ساختارش جوریه که نمیزاره بزنه بیرون .
4. کارکدن با اونا خیلی خوب و ساده است.