این مقاله در مورد آسانسور IP بالا یعنی آسانسور های IP54-ip55-ip64-ip65-ip66-ip67 است که آسانسور ضد گرد و غبار هم به آنها می گویند ، بسته به شرایط محیطی و مشخصات آن پروژه ، قابل نصب و اجرا هستند.

آسانسور ضد گرد و غبار

قضیه ی آی پی کلا از درجه حفاظتیشون میاد ، مثلا همه ی آسانسور ها که در خانه های مسکونی یا تجاری قابل استفاده نیستند ، بعضی از آنها مثلا در پالایشگاه ها ، معادن ، سکو نفتی ها و این گونه مواردی نصب می شوند و باید محافظت شوند از گرمای بیش از حد ، گرد و غبار ها و موارد دیگر.

مثلا فرض کنید که یک کارخانه ی سیمان وجود دارد ، با آن حجم گرد و غبار و آن حجم ترافیکی قطعا یه اسانسور معمولی از این متداول ها قطعا پاسخ گو نخواهند بود ، بلکه باید یک آسانسوری که قطعاتی که داره بر حسب این موضوع ساخته شده باشند در آن استفاده شوند که در اصطلاح به این آسانسور ip بالا می گویند.

حالا آسانسور ضد گرد و غبار طبق استاندارد های بین الملل طراحی شده هستند که مقاوم باشند در برابر موارد گفته شده ، اصلا این طور آسانسور هایی در واقع می تونیم بگیم جزو خاص ترین آسانسور ها هستند و اصلا این نیست که قطعات روتین نیستند .

حالا یه چیز جالب تر شاید بپرسید اصلا قضیه ی این ای پی 54 بودن چیه واصلا معنیش چیه ، ببینید توی سیستم های بین ماللی که تعیرف میشه مثلا آی پی ریتینگ فلان دستگاه XY است الان این X که اولش نوشته شده ، همون میزان مقاومت و یا میتونیم بگیم همون حفاطت محصول در برابر جامد ها است و عددی که با Y نشان داده میشه که بعد از عدد اول میاد در واقع مقاومت در برابر مایع ها است. حالا غیر از این که در مواردی که گفتیم بخه کار میره ، یه خوبی دیگه ای هم که داره ، افزایش ایمنی هم برای کسانی که ازش استفاده می کنند داره.

الان یه سوال دیگه برای مهندسین عزیز پیش میاد ، اونم اینه که مثلا 54 گفته شده از چند تا چنده ، توجه کنید ، عدد اولی که 5 هستش ، این از 0 هستش تا 6 و عدد دومی از صفر هستش تا عدد هشت. مثلا این الان 5 از 6 و 4 از 8 هستش .

حالا تیتر های پایینی بیشتر در موردش صحبت می کنیم ، الان وقشه بگیم که آسانسور ضد انفجار ، قطعاتش چه فرقی با دیگر آسانسور ها دارن.

مثال

در اینجا می خواهیم تک به تک آسانسور IP بالا یا ضد گرد و غبار را توضیح بدیم ، فقط قبلش خواهشمندیم که تیتر بالایی را کامل بخوانید بعدش اینجا را بخوانید . در اینجا وجه های مشترک هر کدام را می گوییم که در عکس هم آورده ایم.

• آسانسور Ip55 و ip 54 وجه مشترک محافظت از گرد و غبار دارند ولی حفاظت کامل در برابر ورود گرد و غبار وجود ندارد ولی گرد و غباری که وارد شده باعث اختلال در سیستم داخلی و عملکردی دستگاه نمی گردد.
• Ip های 64 تا 67 این ها وجه اشتراکشان عدد اول آن هست که در بالاترین مورد قرار گرفته شده است یعنی max عدد تعریف شده در استاندارد بین الملل، یعنی کیپ بودن از ورود جامداتی مثل دانه های ریز و درشت گرد و غبار و حفاظت بالایی دارند در برابر آن.
• وجه اشتراک ای پی 54 و ای پی 64 ، در عدد 4 گفته شده است که حفاظت 360 درجه دارند یعنی دستگاه در برابر پاشش آب در هر جهت در بدنه محافظت شده است ولی نکته : به کلمه ی پاشش آب دقت کنید.
• وجه اشتراک Ip55 و ip65 برابر عدد 5 آنها هست که یعنی حفاظت در برابر فشار آب ، دستگاه در برابر آب فشار در هر جهت در بدنه ی آن در شرایط معین حفاظت شده و خطر جدی برای دستگاه ندارد.
• آسانسور IP66 این آسانسور علاوه بر اینکه کیپ شده است قطعاتش ، در برابر آب فشار قوی مثل اینکه آسانسور های روی عرشه ی کشتی ها ، آب با فشار قوی به آنها بر خورد کند ، عملا مشکلی پیش نخواهد آمد
• آسانسور IP67 این آسانسور نیز علاوه بر ساختار کیپ بودن که در بالا توضیح داده شد ، حفاظت در آب حتی تا 1 متر عمق هم دارد ،

قطعات خاص آنها

این نکته قابل ذکر هستش ، شما موقعی میخواهید یک آسانسور پر ترافیک را خریداری کنید ف کلی قطعه ی خاص نیاز دارید ، حالا چه برسه به اینکه بخواهید یک پکیج کامل از قطعات تشکیل دهنده ی یک آسانسور ضد گرد و غبار را تهیه کنید ، قطعاتی که از مجموعه قطعات تشکیل دهنده ی یک آسانسور ضد گرد و غبار برابر :

• قفل های درب کابینم و درب های بیرونی آن از ایمنی خاص و طراح خاص تری بر خوردار هستند
• موتور و تابلو فرمان آنها باید عایق باشد و عملا مطابق با استاندارد های حفاظتی Ip54 ساخته شده باشند
• وقتی میگیم آسانسور ضد انفجاز ، یعنی همه ی قطعات مطابق با این موضوع ساخته شده باشند از جمله کلید ها.
• تعبیه ی دو هواکش هم در کابین و هم در موتورخانه طبق اصول استانداردی حفاظتی
• شاید بپرسید ، داخل کابین باید چه موضوعاتی رعایت شود ، یکی چراغ کابین ضد انفجار و یکی هم بحث پنل داخلی کابین است
• تابلو سه فاز این آسانسور ها هم سفارشی هستند و معمولی نخواهند بود.

لازم به ذکر است که پک تابلوفرمان و جعبه کارکدک و همچنین موتور آنها و حتی پاراشوت آن ها باید علاوه بر عایق بودن ، ضد انفجار از گرمای بالا هم باشند.

اصلا راه های سفارش قطعات این پکیج چیه؟

آسانسور IP54 را هیچ زمان شما قطعاتش مثل موتور و تابلو فرمان را در فروشگاه های معمولی نخواهید دید ، به طور مثال یه پروژه که داشتیم ، موتورش را سفارش زدیم بعد از 8 ماه به دستمون رسید ، اصلا این طور نیست ، امروز قصد خرید کنید و فردا قطعه دستتون باشه ، بلکه تمام موارد و اصولش باید رعایت بشه ، فرم سفارش پر کنید از شرکت هایی که توانایی ساخت چنین پک هایی را دارند ، مثلا شرکت زیلابگ آلمانی ، برای موتور IP54 روند سفارشی خودش را دارد و زمان ثبت سفارش تا تحویل آن در بازه ی زمانی نسبتا طولانی قرار دارد.

توضیح آسانسور ضد انفجار

آسانسور ضد انفجاز بعد از اینکه فرقشون را نسبت به آسانسور های معمولی بیان کردیم ، حالا نوبت اینه که در موردشون توضیحات بیشتری بدیم . شما یک محیط صنعتی یا به قول معروف خطرناک دارید مثلا توی پتروشیمی یا چنین محیط هایی ، گاز هایی وجود دارند که می توانند با یک جرقه ، آتش سوزی و خسارات جبران ناپذیری را بوجود آورند .

آسانسور ضد انفجار را EX می نامند که در واقع یک خاصیتی که داره اینه که حتی کوچک ترین قطعات آن از جمله کلید های آن یا حتی چراغ هایی آن کوچک ترین جرقه ی اضافه ای ایجاد نخواهند کرد چرا که اگر دستگاه های آن به گونه ای طراحی شده اند که در پروژ] هایی که گاز های قابل اشتعال دارند هم استفاده شوند و اگر چناچه مشکلی در رابطه با ایجاد جرقه وجود داشته باشد ، کوچک ترنی مشکل باعث بزرگترین خسارات در چنین مجتمع هایی می شوند.

ولی انگلیسی که کلمه ی EX داره ، برابر explosion proof است که همان معنی ضد انفجار می دهد.

حالا اسانسور های ضد انفجار ، در اصل تابلو فرمان آنها به گونه ای طراحی شده که گرد و خاک به آنها ورود نخواهد کرد در حالی آنها را در فضای کاملا بسته نگهداری می کنند. همچنین جرقه یا شراره با گاز های مشتعل باعث آتش سوری میشود که شما زا چراغ ها بگیر تا بره برای پریز ها ، کلید ها و مواردی که توانایی ایجاد جرقه را دارند ، عایق بندی و به گونه خاص طراحی شده تا از این مورد و احتمال آن جلوگیری کنند.

حالا یه بحث بود ، بحث دیگه ، موراد و الزامات ایمنی خود آسانسور است ، مثل ترمز ایمنی ( پاراشوت ) و مورادی که کاملا با ایمنی مرتبط هستند به مانند ، قفل های ایمنی ، که باید در برابر رطوبت ، گرما و دیگر موارد مقاومت کنند.