در این مقاله به صورت جر به جز و تفکیک شده آشنایی با موتور آسانسور گیربکس و قطعات آن گیربکس های کاهنده ، محور حلزونی گیربکس ، چرخ حلزونی ، طول عمر آنها فلکه آنها ، ترمز آنها و حتی شاسی و پایه ی آنها صحبت شده است و امیدواریم مجموعه آسانسور وست لیفت به عنوان شفاف ساز ترین فروشگاه آسانسور ایران ، افتخار آشنایی شما را در بحث آموزش آسانسور هم داشته باشد و شما میتونید دسترسی داشته باشید به قیمت انواع موتور آسانسور 6 نفره و قیمت انواع موتور آسانسور.

موتور آسانسور چیست و انواع آن

کلا موتور آسانسور ممکن است از نوع AC یعنی جریان متناوت و موتور DC یعنی جریان مستقیم از نوع پایه دار یعنی دارای شاسی یا به صورت روتین نصب شده روی تیر آهن های الا چاه آسانسور باشند ، پایه دار هاشون تنوع شکل و اندازه های زیادی دارند ولی اونایی که معمولا پایه ندارند ، خیلی تنظیم دقیق تر و طراحی فشرده تری دارند. ولی هیچ کدومشون به اون یکی مزیت خاصی نداره.

در واقع ما در اینجا شما را با موتور آسانسور گیربکس و اجزا و قطعات سازنده ی آن آشنا می کنیم و قسمت به قسمت آن را توضیح میدهیم ، مخاطب این مقاله دانشجویان و تکنسین های آسانسوری است که تمامی مطالب توسط مدیر عامل مجموعه وست لیفت بارگذاری شده است و در صورت هر گونه سوال در مورد ساختار موتور گیربکس آسانسور و هر مورد دیگری ، میتوانید در قسمت نظرات ، نظر یا سوال خود را بپرسید و بر خط پاسخگو خواهیم بود.

اجزا تشکیل دهنده ی موتور گیربکس آسانسور

آشنایی با انواع موتور آسانسور گیربکس و اجزای آن یعنی اینکه توضیح کامل علمی به شما بدهیم ، به طور کلی موتور های گیربکس دار در نصعت آسانسور شامل قطعات تشکیل دهنده ی زیر است :

1. یک فلکه ی کششی
2. گیربکس
3. ترمز های مغناطیسی
4. الکترو موتور
5. شاسی

این موتور ها ممکن است به شامل یک هرزگرد گرد در شاسی که به صورت یک پارچه نصب شده باشد ولی این فلکه جزو مجموع گیربکس اصلا به حساب نمی آید .

حالا سوال به نظرتون برای چه سرعت هایی و با چه وزن هایی استفاده می شوند؟ پاسخش این است که برای سرعت های 0.1 تا 2.5 متر بر ثانیه استفاده می شوند و برای بار هایی از 50 کیلو تا 10 تن و حتی بیشتر استفاده می شوند .

حالا کارکردش چطوره ؟ خیلی ساده ، توجه کنید به این موضوع توی این طور موتور هایی وقتی سرعت محور خروجی گیربکس کاهش پیدا می کنه ، گشتاور شروع به حرکت ، زیاد میشه .

حالا قیافه و شکل این موتور ها چطوره ؟ بسته به سانزده اش و توان و قدرتش ممکنه فرق کنه و ساختار و اصول حرکتش یکی هستش .

1- گیربکس کاهنده

میتونیم بگیم که الان در موتور آسانسور گیربکس و قطعات تشکیل دهنده ی آن بیشترین کاربرد را گیربکس های کاهنده در جهان در استفاده از این نوع موتور ها دارند . این مدل شامل یک محوری است که حالت مارپیچی دارد که یه سری دنده هم داره که شکل حلزونیش رو بهش میده و قسمت دیگرش شامل چرخ حلزونی هستش که در عکس کاملا قابل مشاهده است .

2- محور حلزونی

ببنید این محور حلوزنی یا در کنار یا بالا یا پایین ( هیچ کدوم به هم دیگه مزیت و عیبی ندارند و فرقی نمی کنه ) یه چرخ حلزونی قرار گرفته که توسط دندانه هایی که دارند بهم متصل شده اند رو بلاخره با هم می چرخند ولی نکته اینجاست همواره سرعت چرخش محور حلزونی بیشتر از چرخ حلزونی است .

جنس محور حلزونی : معمولا فولاد با درجه کربن بالا هستش که مزیت اون حرکت نرم و طول عمر زیادش هست .

جنس چرخ حلزونی : معمولا  برنز است ولی برخی سازندگان از مواد دیگری هم استفاده می کنند ولی این مورد پر کاربرد تر است .

اگر میخواهید نسبت تبدیل سرعت را در این محور حلزونی به دست بیاورید ، باید تعداد دندانه های روی چرخ حلزونی را تقسیم بر دندانه های در گیر کنید به طور مثال اگر 36 دندانه روی چرخ و 4 استارت روی قسمت حلزونی باشد ، نسبت دور 9 به 1 است . با دانستن این فرمول و اجرا آن و انتخاب نسبت های مختلف سرعتی ، ترکیب های زیادی از نظر سرعت و بار یک ماشین می توانید به دست بیاورید.

هر تولید کننده و کارخانه ای در بحث تولید موتور آسانسور و اجزای تشکیل دهنده ی آن ، با توجه محاسبات و طراحی های خودش یک نسبت دور برای یک نیرو محرکه ی خاص انتخاب می کند .

یاتاق ها و راندمان ها

هر آنچه که شما باید در مورد موتور آسانسور گیربکس و اجزا آن بدانید در اینجا ذکر شده است ولی در این تیتر که زیر مجوعه ی تیتر قبلی است ، باید بگیم که هر محور حلزونی نه چرخ حلزونی ، دو تا یاتاقان داره که توی عکس هم مشاهده می کنید ، یکی از اون یاتاقان ها مروبط به این است که حرکاتی که لقی ایجاد می کنند را جلو گیری کند که در انتهان محور هستش ، یکی دیگر از یاتاق ها هم مربوط به موتور هستش.

بحث حرکات لقی و جانبی شد ، باید بگیم که قانون داریم که این حرکات نباید بیشتر از 0.002 اینچ بیشتر باشد ، یعنی اگر بیشتر بود ، باید بدانید که قابل تایید نیست و تولید کنندگان باید روی این موضوع دقت فراوانی کنند.

اگر به بحث راندمان گیربکس های حلوزنی هم بپردازیم ، چرا که جزو سوالات شما خواهد بود ف باید بگیم که بین 60 تا 70 درصد راندمان و بین 40 تا 30 درصد اتلاف انرژی داریم و علمیش اینه که بگیم راندمان گیربکس های حلزونی در واقع تابعی از زاویه جلو برنده و زاویه ی تماس است .

3- چرخ حلزونی

شما رد بحث اینکه یک موتور گیربکس آسانسور را خوب بشناسید لازم است که قطعات سازنده ی آن را هم با هم قاطی نکنید ، چرخ حلوزنی اصلا قضیه اش با محور حلزونی فرق می کنه . در واقع باید بگیم که این چرخ روی یاتاقانی محار میشود که یکی از اونا داخل یا بیرون فلکه کششی قرار داره و روی محور مشابهی که گفتیم نصب میشه .

ولی اینکه یه بحث داریم اینه که روی یاتاقن درونی نصب بشه بهتره یا بیرونی ، بهتره بگیم که از نظر سرویس و نگهداری و تعمیراتی که پیش آمده و اینکه کدومش راحت تره برای اینکه قطعات کمتری رو باز و بسته کنیم ، یاتاق درونی ، باعث میشه که راحت تر تعویض قرهقره انجام بشه ولی یاتاق بیرونی باعث میشه که راخت تر خود یاتاقان سرویس بشه ، هر دو حالت اگر طراحی و جا گذاری های مناسبی داشته بنشد ، مناسب است.

مزایای گیربکس کاهنده نسبت به دیگر گیربکس ها

1. فشرده بودن گیربکس های حلزونی ، باعث میشه که اگر یک نسبت دور و توان انتقالی خاص در مقایسه با دیگر انواع ؛ از ابعاد کوچک تری بر خوردار است .
2. تعمیرات کمتری طی بلند مدت بوجود میاد براش ، چرا که قطعات محرکه ی کمتری داره .
3. دنده های اون تدریجی به هم در گیر میشن بنابراین جزو گیربکس های نرم محسوب میشود
4. در برابر ضربه ها بار هایی که یهویی پیش میاد ، قوی تر هستش

4- فلکه کششی

همیشه در اجزا موتور آسانسور گیربکس ، قطعه ای وجود دارد به نام فلکه ی کششی حالا قضیه اش چیه؟

نیرویی که گیربکس انتقالش میشده » چرخش  محور چرخ حلزونی » چرخش فلکه کششی میشه . این از این . حالا جنسش چیه ؟ فلکه کششی را اکثرا چدنی ولی در برخی آنها سازندگان آلیاژ خاصی را به تویلد و به کار می گیرنذد که از نظر اصطهکاک و دوام از عالی ترین موارد باشد .

حالا به نظرتون هدف سیستم کشش آسانسور چیه ؟ هدفش اینه که نیوری بالا بردن کابین را در کنار حفظ طول عمر سیم بکسل ها را داشته باشه ولی چه معیار هایی روی این موضوع دخیل هستند ؟ این معیار ها شامل :

1. اندازه ، تعداد و نوع سیم بکسل ها
2. فشار کابل
3. جنس فلکه
4. نوع شیار
5. میزان شتاب
6. میزان موارد الوده کننده و گرد و غبار

ببیند شما وقتی از فلکه کششی خوب نگهداری کنید هم باعث میشید گیربکس مشکل براش پیش نیاد و نیوفته به تعمیر و هم اینکه باعث میشید که طول عمر سیم بکسل ها زیاد بشن ، ولی وقتی شما می بینید مثلا سیم بکسلتون خورده میشه یا پوست پوستی شده باید چک کنید که مشکل از کجاست در غیر این صورت بلند مدت مشکلات بزرگی پیش میاد.

مثلا ندانستن اینکه زاویه پیچش سیم بکسل چقدر هستش مشکلاتی به وجود میاره در صورت نصب اشتباه بنابراین طبق عکس پایین همیشه می گیم که این زاویه باید بین 130 تا 180 باشد .

5- ترمز مغناطیسی در موتور های گیربکس

ترمز مغناطیسی یکی از مهم ترین اجزا سازنده ی موتور گیربکس آسانسور است که محل قرار گیری اون متفاوته  :

1. محل قرار گرفتن محور آنها بین موتور و گیربکس
2. یا در انتهای مخالف گیربکس نسبت به موتور

کلا قضیه ی ترمز با توجه به سیستم محرکه دارای تنوع است . ترمز های الکترو مغناطیسی که فنری در بالای آن است ( با توحه به شکل ) معمولا توی موتور های تکو دو سرعته به کار می روند برای اینکه سرعت اونا کاسته بشه برای توقف کردن توی سر طبقات . بدون شک در مورد ترمز ها صحبت های بیشتری را در قسمت های بعدی آموزش آسانسور در سری مقالات مجموعه آسانسور وست لیفت خواهیم داشت .

ولی کلا بدانید که ترمز باید از قوانین BSEN81-1 پیروی کنه مثلا این ترمز باید اونقدری قوی باشه که اگر کابین با وزن 25 درصد یعنی یک چهارم بیشتر از ظرفیت تعریف شده را در نهایت سرعتی که وجود داره ، کنترل و متوقف کنه.

6- شاسی موتور آسانسور

توی بحث شناخت موتور آسانسور و اجزا آن باید با شاسی که روی اون گیربکس و فلکه ها و دیگر اجزا اون سوار میشن هم باید بشناسید ، این شاسی یه ساختار فولادی داره و باید علاوه بر اینکه مقاومت های لازم را داشته باشه ، باید حتماحتما قطعاتی که روش تراز باشن و همچنین مقاومتش جوری باشه که اگر فشاری بهش وارد شد ، قطعاتی که روش سوارن از تعادل در نیان ، یعنی دچار خمش نشه که ساختار رو بریزه بهم.

جدا از اینکه مهمه که نصابش که چطور نصبش کنه ، خود شاسی هم باید جوری باشه که در هنگام کار موترو ، لرزش یا صدایی نداشته باشه . معمولا موقع نصب شاسی ها ، لرزه گیر استفاده میشن معمولا به تعداد 4 عدد.

محاسبه طول عمر موتور آسانسور

اینکه با آشنایی اجزای سازنده ی موتور آسانسور کار خود را شروع کنید و پس از شناخت اجرای مخلف از روی تصاویر قطعا به این سوال میرسید که طول عمر گیربکس آسانسور چقدر است ؟ اصلا موتوری که دارم توی ساختمونم استفاده می کنیم چند سال دوام می آورد ؟

توجه کنید که توانایی بار بردن برای موتور هایی که از نوع گیربکس دار هستند به به موارد پایین رابطه ی مستقیم دارد :

1. اندازه موتور
2. ظرفیت تحمل بار محور اصلی
3. بار محور یاتاقان
4. میزان بار
5. ظرفیت کیلو وات جعبه دنده

ببینید ، دنده ها طوری طراحی و مورد ساخت و نصب قرار میگیرن که در واقع با توجه به مقدار باری و تحمل وزنی که میتونن جا به جا کنن ، طول عمر مشخصی هم قطعا دارن. قطعا این طبیعیه که وقتی شما از ظرفیت حمل باری که برای گیربکس مشخص شده ، بیشتر استفاده می کنید ، طول عمرش بیاد پایین و دقیقا برعکس این حرف هم صدق می کنه .

اگر بیایم علمی صحبت کنیم ، باید بگیم که برای اینکه محاسبه کنیم که طول عمر گیربکس یه موتور آسانسور چقدره ، مقدار و مدت زمانی که بار ها طی روز یا ماه حمل می شود مشخص شود . اصولا توی اکثر آسانسور ها دنده ها 24 ساعته نمی چرخند و خیلی زمان ها اصلا چرخشی ندارند و اکثر اون ها دارای بیشتر استراحت دارند تا کار .

آسان ترین کار برای اینکه همیشه محاسباتمون رو توی بد ترین شرایط و بد ترین طراحی ها در نظر بگیریم و احتمال هزینه هایی که ضروری نیستند برای نصب آن و بیشترین مقدار باری که میتونه حمل کنه را ملاک قرار بدیم برای محاسباتمون .

خوب ، در حال حاضری که داریم با هم صحبت می کنیم ، زول عمر دنده های گیربکس بر اساس ساعتی که دارن کار می کنند مشخص می شود و این ساعت بین 5 هزار تا 20 هزار است ، این ساعت برای آسانسوری که توی یه ساختمون اداری با ترافیک متوسط داره کار میکنه یعنی چیزی بین 15 تا 20 سال راحت براشون کار می کنه و شاید اگر من الان به شما بگم که ممکنه بیشتر هم کار کنه شما شاید بگید اشتباه می کنی ، ولی واقعا دست یابی به اعداد بالاتر از اون در صورت استفاده صحیح و همچنین با قوی تر ساهتن دنده ها قطعا امکان پذیر است .